۳۱ مرداد ۱۳۹۶

احتمال بداء در نشانه های ظهور

احتمال بداء در نشانه های ظهور

 یکی از باورهای شیعه امامیه که به غلط مورد اعتراض دیگر فرقه ها قرار می گیرد، بداء است؛ زیرا تصور می شود، مقصود از آن (ظهور بعد الخفاء) است، در حالی که شیعه بداء را به معنی … 

در این مقاله به بررسی بداء در نشانه های ظهور می پردازیم ، اگر لذت بردید در رهرو عضو شوید

یکی از باورهای شیعه امامیه که به غلط مورد اعتراض دیگر فرقه ها قرار می گیرد، بداء است؛ زیرا تصور می شود، مقصود از آن (ظهور بعد الخفاء) است، در حالی که شیعه بداء را به معنی (ابداء) می داند؛ نه آشکار شدن امری بر خداوند، (۱) به این معنا که خداوند مقصود حقیقی خود را آشکار کرد، ولی مردم تصور دیگری داشتند. مانند تغییر قبله، ذبح اسماعیل (ع) و رفع عذاب از قوم یونس(ع) که خداوند متعال ابتدا از موضوع تغییر قبله، امتحانی بودن ذبح و رفع عذاب به دلیل توبه قوم یونس(ع) را خبر نداد، بلکه به جهت برخی مصلحت ها، پس از مدتی حقیقت را آشکار کرد. بنابراین (بداء) نزد غیر شیعه نیز مورد قبول است و سوء استفاده برخی غلات از آن، باعث شده است که شیعه نیز متهم شود. (۲)
بر اساس برخی روایت ها، در موضوع علایم ظهور نیز احتمال بداء وجود دارد. کلینی در باب البداء از امام صادق(ع) نقل می کند:
«خداوند دو گونه علم دارد؛ یکی علم پنهان و مخزون که غیر او کسی نمی داند و از آن بداء به وجود می آید و دوم علمی که به فرشتگان و پیامبران خود داده و ما از آن آگاهیم.» (۳)
آیا ممکن است که دانش امامان درباره نشانه های ظهور، از این نوع باشد؟ یعنی از نوعی که بداء در آن روشن نشده است. در تفسیر آیه «قضی اجلا ً و اجل مسمی عنده»(۴) به نقل از امام باقر(ع) آمده است که «مراد اجل حتمی و اجل موقوف است.» (۵) در روایت های علایم ظهور نیز به این دو گونه اشاره شده و از آن ها استفاده می شود که نشانه های حتمی – چنان که از نامش پیداست – به طور حتم، رخ خواهد داد، ولی علایم موقوفه، ممکن است تغییر کند. (۶) چنان که امام باقر(ع) در ادامه همان حدیث کافی که نعمانی آورده است، درباره موقوف فرمود:

«آن چیزی است که در آن خواست الهی دخالت دارد.»(۷)
یعنی ممکن است به مشیت خداوند تغییر کند. باید توجه داشت بیشترعلامت های ظهور که در روایت ها از جمله نمونه های حتمی، شمرده نشده اند، به قرینه مقابله، جزو موقوفاتند و در آن ها احتمال بداء وجود دارد.

با این همه، در روایتی از امام نهم(ع)، در نشانه های حتمی نیز، وجود بداء احتمال داده شده است. نعمانی به نقل از ابوهاشم جعفری می گوید:
«در حضور ابوجعفر الجواد(ع) از سفیانی و حتمی بودن آن در روایت ها، سخن به میان آمد. پرسیدم: آیا در امر حتمی هم بداء پیش می آید؟ فرمود: آری، گفتم که می ترسم درباره قائم(ع) هم بداء پیش می آید. فرمود: قائم وعده الهی است و در آن تخلف نمی شود». (۸)

 

پی‌نوشت‌ها:

۱٫ درباره جایگاه و اهمیت بداء، و اینکه بداء با علم الهی منافاتی ندارد، نک : الکافی: ج ۱ ، صص ۱۴۶ – ۱۴۹٫
۲ برای اطلاع بیشتر نک : غالیان، ص ۲۷۷٫
۳ – الکافی، ج۱، ص ۱۴۷٫
۴ – سوره انعام (۶)، آیه ۲٫
۵ – الکافی ، ج۱، ص ۱۴۷٫
۶ – درباره این روایت ها، نک : بحارالانوار، ج۵۲، ص ۲۴۹٫
۷ – الغیبه نعمانی، ح۵، باب ۱۸، ص ۳۱۲٫
۸ – همان، ح۱۰، باب ۱۸، ص ۳۱۵٫

منبع: نشریه موعود شماره ۱۳۷ و ۱۳۸

درباره نویسنده

مُصْطَفی اسدی (1415 ه.ق) هستم ، دانشجوی مهندسی برق . موضوعات مذهبی ، اعتقادی ، فکری ، ادبی بویژه شعر ، فیزیکی ، تکنولوژی ، سایبری ، رسانه‌ای و فرهنگی را دنبال می کنم. به نوشتن ، خواندن ، تحقیق ، یاد گرفتن ، یاد دادن ، برنامه نویسی و طراحی علاقه دارم . برای تفریح می نویسم ، مطالعه میکنم ، تحقیق میکنم ، یاد میگیرم و تلاش می کنم یاد بدم ، چند خط کد می نویسم و اگر مجالش باشه طراحی میکنم.

مطالب مرتبط

2 نظر

  1. شهید جوهر

    سلام
    احسنت مطلب خوبی بود .
    متأسفانه مباحث کلامی و فلسفی در مسجد در حال رکود است.
    در حالی که ما وقتی در گروههای دبیرستان بودیم خیلی درگیر این مباحث بودیم . به طوری که معلم سوم دبیرستانمان یک چیزی گفت، و ما همونجا مچشو گرفتیم.
    ان شاء الله با تلاش شما میسر است.

    پاسخ
    1. مصطفي اسدي

      علیکم السلام
      شاهد از غیب امد
      همین چند وقت ‍یش با چند تن از اساتید بحث همین بود متاسفانه تقریبا دو سال است مباحث علمی در مساجد و حلقه ها کمتر شده است و حتی تا مرز صفر در بعضی حلقه ها ‍یش رفته است ولی اساتید قبول ندارند . این سیر نزولی مباحث علمی در مسجد منظور نباید ‍یش بیاید .
      ان شاء الله که تلاش و روشنگری ها به ثمر بشیند و شاهد دوران درخشش دوباره مساجد و بالاخص مسجد منظور باشیم .

      پاسخ

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *